De voordelen van spelenderwijs oefenen bij kinderen
Kinderen leren door te doen, te proberen en vooral door te spelen. Tijdens het bouwen van een blokkentoren, springen over kussens of gooien met een bal zijn kinderen ongemerkt bezig met allerlei vaardigheden. Ze oefenen hun evenwicht, kracht, coördinatie en fijne motoriek, zonder dat het voelt als een oefening. Juist daarom is spelenderwijs oefenen zo waardevol binnen de kinderfysiotherapie.
Bij Kinderfysiotherapie Hidding kijken we niet alleen naar wat een kind lastig vindt, maar vooral naar hoe we het kind kunnen motiveren om nieuwe vaardigheden te oefenen. Door beweging en oefeningen aan te bieden in een vorm die aansluit bij de leeftijd, interesses en belevingswereld van het kind, wordt oefenen leuker en vaak ook effectiever.
Waarom leren kinderen zo goed door te spelen?
Spelen is voor kinderen een natuurlijke manier om de wereld te leren kennen. Een jong kind hoeft meestal niet verteld te worden dat het moet bewegen. Het klimt, kruipt, rent, springt en onderzoekt vanuit zichzelf. Tijdens al deze activiteiten doet het kind nieuwe ervaringen op.
Bij spelenderwijs oefenen maken we gebruik van die natuurlijke nieuwsgierigheid. Een oefening waarbij een kind bijvoorbeeld meerdere keren moet hurken en weer opstaan, kan behoorlijk saai worden wanneer deze beweging steeds op dezelfde manier wordt herhaald. Maar wanneer het kind tijdens een spel blokken van de grond moet pakken om een toren te bouwen, wordt dezelfde beweging ineens onderdeel van een leuke activiteit.
Het doel van de oefening blijft bestaan, maar voor het kind staat het spel centraal. Hierdoor kan een kind langer gemotiveerd blijven en bewegingen vaker herhalen.
Spelenderwijs oefenen stimuleert de motivatie
Motivatie speelt een belangrijke rol bij het aanleren van motorische vaardigheden. Om een nieuwe beweging goed onder de knie te krijgen, is herhaling nodig. Denk bijvoorbeeld aan leren fietsen, hinkelen, schrijven of een bal vangen. Deze vaardigheden lukken meestal niet meteen.
Wanneer een kind plezier beleeft aan het oefenen, ontstaat vaak vanzelf de behoefte om het nog een keer te proberen. Een spelletje kan daarbij helpen. Het kind richt zich niet voortdurend op wat nog niet lukt, maar op het doel van het spel.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat een kind over een parcours loopt om een knuffel te redden, pittenzakjes in een mand probeert te gooien of tijdens een fantasiespel verschillende bewegingen uitvoert. Zo krijgt het kind veel oefenmomenten zonder dat de nadruk voortdurend op presteren ligt.
Veel herhalen zonder dat het saai wordt
Herhaling is belangrijk voor de motorische ontwikkeling. De hersenen en het lichaam moeten als het ware leren samenwerken om een beweging steeds makkelijker en automatischer uit te voeren.
Toch kan steeds precies dezelfde oefening uitvoeren voor kinderen al snel vervelend worden. Spelenderwijs oefenen maakt het mogelijk om een beweging vaak te herhalen, maar steeds in een iets andere situatie.
Een kind dat zijn balans oefent, kan bijvoorbeeld:
- over een lijn op de vloer lopen
- op stapstenen door de kamer bewegen
- op één been staan tijdens een spelletje
- over een laag obstakel stappen
- een voorwerp meenemen tijdens het lopen
Hoewel de opdrachten verschillen, wordt bij iedere activiteit een beroep gedaan op het evenwicht. Deze afwisseling houdt het oefenen interessant en helpt het kind bovendien om vaardigheden in verschillende situaties toe te passen.
Oefenen op het juiste niveau
Een spel is vooral motiverend wanneer het aansluit bij wat een kind kan. Een opdracht die te gemakkelijk is, kan snel saai worden. Een opdracht die veel te moeilijk is, kan juist frustratie opleveren.
Binnen de kinderfysiotherapie zoeken we daarom naar een passend niveau. Het kind mag worden uitgedaagd, maar moet tegelijkertijd voldoende mogelijkheden hebben om succes te ervaren.
De kinderfysiotherapeut kan een activiteit steeds aanpassen. Een bal kan bijvoorbeeld groter of kleiner worden gemaakt, een afstand kan worden vergroot of verkleind en een parcours kan eenvoudiger of moeilijker worden gemaakt. Hierdoor kan eenzelfde spel meegroeien met de ontwikkeling van het kind.
Bij Kinderfysiotherapie Hidding vinden we het belangrijk om te kijken naar het individuele kind. Niet ieder kind leert op dezelfde manier en niet ieder kind vindt dezelfde activiteiten leuk. Door daarop in te spelen, kan oefenen beter aansluiten bij wat een kind nodig heeft.
Plezier draagt bij aan zelfvertrouwen
Wanneer bewegen lastig is, kan dat invloed hebben op het zelfvertrouwen van een kind. Een kind merkt bijvoorbeeld dat klasgenoten sneller rennen, makkelijker een bal vangen of zonder moeite kunnen fietsen. Sommige kinderen gaan hierdoor bepaalde bewegingssituaties liever uit de weg.
Spelenderwijs oefenen kan helpen om positieve ervaringen met bewegen op te doen. Door oefeningen zo aan te bieden dat een kind succes kan ervaren, groeit het vertrouwen in de eigen mogelijkheden.
Dat betekent niet dat alles direct moet lukken. Ook leren omgaan met een uitdaging hoort bij de ontwikkeling. Het verschil zit vooral in de manier waarop een kind de oefensituatie ervaart. Binnen een speelse en veilige omgeving is er ruimte om iets te proberen, een fout te maken en het opnieuw te doen.
Een klein succes kan vervolgens aanleiding zijn om een volgende stap te zetten. Zo kan het vertrouwen geleidelijk groeien.
Spelen helpt bij verschillende motorische vaardigheden
Spelenderwijs oefenen kan worden ingezet bij veel verschillende hulpvragen binnen de kinderfysiotherapie. Bij jonge kinderen kan het bijvoorbeeld gaan om het stimuleren van rollen, kruipen, lopen of klimmen. Bij oudere kinderen kunnen vaardigheden zoals rennen, springen, fietsen en balvaardigheden centraal staan.
Ook de fijne motoriek kan uitstekend via spel worden geoefend. Denk aan bouwen met kleine blokjes, kralen rijgen, knippen, schrijven, tekenen, kleien of spelletjes waarbij kleine voorwerpen moeten worden opgepakt.
Daarnaast kunnen spelactiviteiten tegelijkertijd meerdere vaardigheden aanspreken. Een parcours kan bijvoorbeeld kracht, balans, coördinatie, motorische planning en ruimtelijke oriëntatie combineren. Daardoor lijkt het voor het kind één activiteit, terwijl er op meerdere ontwikkelingsgebieden wordt geoefend.
Spelenderwijs oefenen kan ook thuis
Oefenen hoeft niet alleen tijdens een behandeling bij de kinderfysiotherapeut plaats te vinden. Juist thuis zijn er veel mogelijkheden om beweging op een natuurlijke manier onderdeel van de dag te maken.
Daar zijn meestal geen ingewikkelde materialen voor nodig. Kussens kunnen veranderen in stapstenen, een wasmand kan een doel worden voor zachte ballen, stoepkrijt kan gebruikt worden voor het maken van een hinkelbaan en schilderstape op de vloer kan dienen als evenwichtslijn. Ook buitenspelen biedt volop mogelijkheden om motorische vaardigheden te oefenen.
Het is daarbij niet nodig om van ieder oefenmoment een uitgebreid programma te maken. Korte momenten die regelmatig terugkomen kunnen heel waardevol zijn. Een paar minuten bewegen tijdens een spel kan soms beter werken dan een langere oefensessie waar een kind weinig zin in heeft.
Een kinderfysiotherapeut kan ouders helpen bij het kiezen van activiteiten die passen bij de specifieke hulpvraag van hun kind.
Ouders spelen een belangrijke rol
Ouders kunnen het spelenderwijs oefenen ondersteunen door mee te doen, aan te moedigen en ruimte te geven om te experimenteren. Daarbij helpt het om niet alleen aandacht te hebben voor het eindresultaat.
Een compliment als “Wat goed dat je het nog een keer probeert” legt bijvoorbeeld de nadruk op inzet en doorzetten. Dat kan een kind stimuleren om te blijven oefenen, ook wanneer iets niet meteen lukt.
Daarnaast kan het helpen om aan te sluiten bij wat een kind leuk vindt. Is een kind dol op dieren, dan kan een bewegingsspel bestaan uit lopen als een beer, springen als een kikker en sluipen als een kat. Houdt een kind van auto’s, dan kan een parcours worden veranderd in een racebaan. De motorische doelen kunnen hetzelfde blijven, terwijl het spel veel beter aansluit bij de interesses van het kind.
De rol van de kinderfysiotherapeut
Spel tijdens kinderfysiotherapie is niet zomaar bedoeld als vermaak. Achter een activiteit zit een therapeutisch doel. De kinderfysiotherapeut observeert hoe een kind beweegt, welke onderdelen goed gaan en waar moeilijkheden ontstaan.
Vervolgens kunnen oefeningen en spellen gericht worden gekozen en aangepast. Daarbij wordt rekening gehouden met onder andere leeftijd, ontwikkelingsniveau, belastbaarheid en motivatie van het kind.
Bij Kinderfysiotherapie Hidding staat het kind centraal. Door vakinhoudelijke kennis te combineren met een speelse aanpak kan er doelgericht worden gewerkt aan motorische vaardigheden, terwijl het kind op een positieve manier met bewegen bezig is.
Ook ouders worden hierbij betrokken. Door uit te leggen waarom bepaalde activiteiten worden gedaan en hoe deze thuis kunnen worden toegepast, wordt het makkelijker om spelenderwijs oefenen onderdeel te maken van het dagelijks leven.
Met plezier werken aan bewegen en ontwikkelen
Voor kinderen zijn spelen, bewegen en leren nauw met elkaar verbonden. Door spelenderwijs te oefenen kunnen belangrijke motorische vaardigheden worden herhaald in een omgeving waarin plezier, uitdaging en succeservaringen samenkomen.
Heeft uw kind moeite met bepaalde motorische vaardigheden of vraagt u zich af hoe u thuis op een passende manier kunt oefenen? Een kinderfysiotherapeut kan beoordelen wat uw kind nodig heeft en adviseren welke activiteiten aansluiten bij zijn of haar ontwikkeling. Bij Kinderfysiotherapie Hidding zoeken we samen naar een aanpak die doelgericht is en tegelijkertijd past bij de belevingswereld van uw kind.
Veel gestelde vragen
Spel motiveert kinderen om actief bezig te zijn en bewegingen vaker te herhalen. Die herhaling is belangrijk bij het leren en verbeteren van motorische vaardigheden. Bovendien kan een speelse omgeving helpen om oefenen positief en uitdagend te houden.
Dat hangt af van de leeftijd, hulpvraag en belastbaarheid van het kind. Vaak zijn korte, dagelijkse oefenmomenten prettig. Een kinderfysiotherapeut kan gericht adviseren over een passende frequentie voor uw kind.
Meestal niet. Veel gewone spullen kunnen worden gebruikt voor bewegingsspelletjes, zoals kussens, ballen, knuffels, blokken, wasmanden en tape. Het belangrijkste is dat de activiteit veilig is en aansluit bij het niveau van uw kind.
Probeer de activiteit aan te laten sluiten bij de interesses van uw kind en houd het moment kort en positief. Soms helpt het om een oefening te veranderen in een wedstrijdje, fantasieverhaal of gezamenlijk spel. Blijft oefenen lastig, dan kan de kinderfysiotherapeut helpen zoeken naar een aanpak die beter bij uw kind past.
Wanneer u merkt dat uw kind moeite heeft met motorische vaardigheden, bewegen regelmatig vermijdt of duidelijk meer moeite heeft met bepaalde activiteiten dan leeftijdsgenoten, kan het zinvol zijn om advies te vragen. De kinderfysiotherapeut kan de motorische ontwikkeling beoordelen en bepalen of begeleiding of gerichte oefeningen passend zijn.
Neem contact op met ons
Bij Kinderfysiotherapie Hidding kijken we graag mee en geven gericht advies en begeleiding. Neem gerust contact met ons op voor een afspraak of meer informatie